อาหารหมาแพ้ไก่ เลือกยังไง? สุนัขแพ้ไก่กินอะไรได้บ้าง ดูอาการ ทดสอบอาหาร และอ่านฉลาก

อาหารหมาแพ้ไก่ (อาหารสุนัขแพ้ไก่) ที่เหมาะคืออาหารที่ไม่มีไก่ในส่วนผสมเลย และควรเป็นโปรตีนที่น้องไม่เคยกินมาก่อน แต่ก่อนเปลี่ยนอาหาร ควรให้สัตวแพทย์ยืนยันก่อนว่าน้องแพ้อาหารจริง ตอนนี้วิธีที่เชื่อถือได้ที่สุดคือการทดสอบอาหาร (elimination diet) อย่างน้อย 8 สัปดาห์ แล้วลองให้อาหารเดิมกลับไป ไม่ใช่การตรวจเลือดหรือตรวจขน ^[1][2][3]

คุณพ่อคุณแม่หลายบ้านเห็นน้องเกาบ่อย เลียเท้า แล้วสงสัยว่า “แพ้ไก่หรือเปล่า” บทความนี้สรุปจากงานวิจัยสัตวแพทย์ ตั้งแต่อาการที่ควรสังเกต วิธีทดสอบ ไปจนถึงการอ่านฉลากค่ะ

หมาแพ้ไก่ อาการเป็นยังไง จะรู้ได้ไงว่าสุนัขแพ้ไก่

การแพ้อาหารในหมาแสดงออกได้ทั้งทางผิวหนังและทางเดินอาหาร ^[4][5]

ถ้าน้องคันตลอดทั้งปี ไม่ได้เป็นแค่บางฤดู ยิ่งควรนึกถึงการแพ้อาหาร ^[6] ในหมาที่มาหาสัตวแพทย์ด้วยอาการคัน มีประมาณ 9–40% ที่พบว่าแพ้อาหาร ^[6]

อาการเหล่านี้คล้ายภูมิแพ้จากสิ่งแวดล้อมและปัญหาผิวหนังอื่น แนวทางของคณะกรรมการโรคภูมิแพ้ในสัตว์นานาชาติ (ICADA) จึงให้สัตวแพทย์ตรวจหาหมัด ขูดตรวจผิว และตรวจหาเชื้อก่อน แล้วทำการทดสอบอาหารในหมาที่คันตลอดปีหรือมีอาการท้องไส้ร่วมด้วย ^[7]

หมาแพ้ไก่ได้จริงไหม และแพ้อะไรบ่อยที่สุด

แพ้ได้จริง แต่ไก่ไม่ใช่อันดับหนึ่ง งานทบทวนงานวิจัยที่รวมข้อมูลหมาแพ้อาหาร 297 ตัว พบอาหารที่ทำให้แพ้ดังนี้ ^[8]

ตัวเลขรวมกันเกิน 100% เพราะหมาหลายตัวแพ้มากกว่าหนึ่งอย่าง ^[8] ผู้วิจัยตั้งข้อสังเกตว่ารายการนี้อาจสะท้อนสิ่งที่หมาถูกให้กินกันมากในช่วงหลายสิบปีก่อน และอาจเปลี่ยนไปเมื่ออาหารแบบใหม่ได้รับความนิยม ^[8]

ตรวจเลือด ตรวจขน ตรวจน้ำลาย บอกได้ไหมว่าแพ้ไก่

ตรวจขนและน้ำลาย: ใช้ไม่ได้ค่ะ งานวิจัยส่งตัวอย่างขนและน้ำลายของหมาที่แพ้ หมาที่ไม่แพ้ ขนปลอม และน้ำเปล่าไปตรวจ ผลที่ได้ไม่ต่างจากการสุ่ม และตรวจซ้ำได้ผลไม่ตรงกัน ^[9] อีกงานวิจัยหนึ่งพบว่าชุดตรวจให้ผล “แพ้” กับทุกตัวอย่าง รวมถึงขนสังเคราะห์และน้ำเกลือ และผลของหมาที่แข็งแรงกับหมาที่เป็นภูมิแพ้ไม่ต่างกัน ^[10]

ตรวจเลือดหาภูมิแพ้อาหาร (IgE/IgG): งานทบทวนงานวิจัยพบว่าผลตรวจซ้ำได้ไม่ตรงกัน และความแม่นยำในหมาแตกต่างกันมาก ข้อสรุปคือวิธีที่เชื่อถือได้มากที่สุดยังเป็นการทดสอบอาหารแล้วลองให้อาหารเดิมกลับไป ^[2]

ทดสอบอาหาร (elimination diet) ทำยังไง

การทดสอบนี้คือให้น้องกินอาหารที่ไม่มีส่วนผสมเดิมระยะหนึ่ง ถ้าอาการดีขึ้น แล้วกลับไปให้อาหารเดิมแล้วอาการกลับมา ก็ยืนยันได้ว่าแพ้อาหาร ควรทำภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์ค่ะ ^[1][3]

จุดที่ทำให้การทดสอบไม่ได้ผล คือมีอาหารอื่นหลุดเข้าไป เพราะการทดสอบต้องไม่มีอาหาร ขนม หรืออาหารเสริมอื่นเลย ^[3] ก่อนเริ่ม ควรบอกทุกคนในบ้านให้รู้ค่ะ

เมื่อรู้แล้วว่าน้องแพ้อะไร ตอนนี้ยังไม่มีวิธีทำให้หมาเลิกแพ้อาหาร การดูแลคือเลี่ยงอาหารนั้นไปตลอด และหมาที่แพ้อาหารอย่างหนึ่งอาจแพ้อาหารอื่นเพิ่มได้ในอนาคต ^[3]

สุนัขแพ้ไก่ กินอะไรดี: เลือกโปรตีนอะไรแทนไก่

อาหารที่ใช้ทดสอบมี 2 แบบหลัก ^[3]

• อาหารโปรตีนแปลกใหม่ (novel protein) คืออาหารที่ไม่มีส่วนผสมใดที่น้องเคยกินมาก่อน จึงต้องเลือกตามประวัติอาหารของน้องแต่ละตัว
• อาหารโปรตีนไฮโดรไลซ์ คือย่อยโปรตีนให้เล็กมาก จนร่างกายจำไม่ได้ว่าเป็นอาหารที่เคยแพ้ เป็นอาหารที่สัตวแพทย์สั่ง
• อาหารปรุงเองที่บ้านต้องให้นักโภชนาการสัตว์ช่วยคำนวณ ^[3]

ระวังเป็ดและไก่งวง งานวิจัยตรวจเลือดหมาที่มีภูมิแพ้ต่อไก่สูง พบว่า 97% มีภูมิต่อเนื้อเป็ดและไก่งวงด้วย แต่มีต่อเนื้อวัวเพียง 3% ^[12] ผลนี้เป็นการตรวจเลือด ไม่ได้แปลว่าน้องจะมีอาการทุกตัว แต่ถ้าน้องแพ้ไก่ชัดเจน ควรถามสัตวแพทย์ก่อนเปลี่ยนไปกินเป็ดหรือไก่งวงค่ะ

หมาแพ้ไก่ กินอะไรได้บ้าง? ไข่ เป็ด ไก่งวง หมู ปลา เนื้อจระเข้ ตับไก่ ไขมันไก่

คำถามที่คุณพ่อคุณแม่ค้นบ่อยที่สุด สรุปจากข้อมูลงานวิจัยที่มีตอนนี้ค่ะ

ไม่มีอาหารชนิดไหนที่ปลอดภัยกับหมาแพ้ไก่ทุกตัว เพราะหมาแต่ละตัวแพ้ไม่เหมือนกัน และหลายตัวแพ้มากกว่าหนึ่งอย่าง ^[8] จึงควรเลือกร่วมกับสัตวแพทย์ตามประวัติอาหารของน้องค่ะ

อ่านฉลากยังไงให้ไม่เจอไก่แฝง

แทบทุกส่วนผสมในอาหารทำให้แพ้ได้ ^[3] ส่วนอาหารทดสอบต้องไม่มีส่วนผสมที่น้องเคยกิน ^[3] จึงต้องอ่าน รายการส่วนผสมทั้งหมด บนถุง ไม่ใช่แค่ชื่อสูตรหรือรูปหน้าถุง หลักเดียวกันนี้ใช้กับอาหารเปียกและขนมด้วย เพราะชื่อรสชาติบนซองอาจไม่ได้บอกเนื้อสัตว์ทุกชนิดที่อยู่ข้างใน

Checklist คำที่บอกว่ามีไก่ หรืออาจมีไก่

• เนื้อไก่ ไก่ป่น เนื้อและโครงไก่ป่น
• ไขมันไก่ น้ำมันไก่
• ไก่ไฮโดรไลซ์ โปรตีนไก่
• ตับไก่ หรือ “ตับ” ที่ไม่บอกว่าเป็นตับสัตว์อะไร
• “สัตว์ปีกป่น” “ไขมันสัตว์” “เนื้อสัตว์ป่น” ที่ไม่ระบุชนิดสัตว์
• ผงปรุงรสหรือน้ำซุปไก่
• เป็ด ไก่งวง (สัตว์ปีกที่อาจแพ้ร่วมกับไก่ ^[12])

ถ้าฉลากเขียนส่วนผสมโดยไม่บอกชนิดสัตว์ ให้ถามผู้ขายหรือแบรนด์ก่อนซื้อ อย่าเดาค่ะ

เรื่องการอ่านฉลากแบบละเอียด อ่านต่อได้ที่ เลือกอาหารที่ ‘ใช่’ ด้วยการอ่านฉลากอย่างผู้รู้

ควรพบสัตวแพทย์เมื่อ…

• น้องคันตลอดทั้งปี หรือเกาจนเป็นแผล
• หูอักเสบหรือผิวหนังติดเชื้อกลับมาเป็นซ้ำ
• อาเจียนหรือถ่ายเหลวเรื้อรัง (สัตวแพทย์อาจให้ลองทดสอบอาหารตั้งแต่ต้น ^[5])
• ซึม ไม่กินอาหาร น้ำหนักลด
• กำลังจะเริ่มทดสอบอาหาร หรือจะเปลี่ยนอาหารที่สัตวแพทย์สั่งอยู่

คำถามที่พบบ่อย

อ่านต่อ:

• อาหารแมว/อาหารหมา ยี่ห้อไหนดี? 7 ข้อเช็กก่อนเลือก
• เลือกอาหารที่ ‘ใช่’ ด้วยการอ่านฉลากอย่างผู้รู้
• คราบน้ำตาหมาแมว เกิดจากอะไร อาหารเกี่ยวไหม
• อาหารสุนัขเกรดโฮลิสติก (Holistic) คืออะไร

ข้อมูลอ้างอิง:

1. Olivry T, Mueller RS, Prélaud P. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (1): duration of elimination diets. BMC Veterinary Research 2015;11:225. https://doi.org/10.1186/s12917-015-0541-3
2. Mueller RS, Olivry T. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (4): can we diagnose adverse food reactions in dogs and cats with in vivo or in vitro tests? BMC Veterinary Research 2017;13:275. https://doi.org/10.1186/s12917-017-1142-0
3. VCA Animal Hospitals. Food Allergies in Dogs. https://vcahospitals.com/know-your-pet/food-allergies-in-dogs
4. Olivry T, Mueller RS. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (7): signalment and cutaneous manifestations of dogs and cats with adverse food reactions. BMC Veterinary Research 2019;15:140. https://doi.org/10.1186/s12917-019-1880-2
5. Mueller RS, Olivry T. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (6): prevalence of noncutaneous manifestations of adverse food reactions in dogs and cats. BMC Veterinary Research 2018;14:341. https://doi.org/10.1186/s12917-018-1656-0
6. Olivry T, Mueller RS. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (3): prevalence of cutaneous adverse food reactions in dogs and cats. BMC Veterinary Research 2017;13:51. https://doi.org/10.1186/s12917-017-0973-z
7. Hensel P, Santoro D, Favrot C, Hill P, Griffin C. Canine atopic dermatitis: detailed guidelines for diagnosis and allergen identification (ICADA). BMC Veterinary Research 2015;11:196. https://doi.org/10.1186/s12917-015-0515-5
8. Mueller RS, Olivry T, Prélaud P. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (2): common food allergen sources in dogs and cats. BMC Veterinary Research 2016;12:9. https://doi.org/10.1186/s12917-016-0633-8
9. Coyner K, Schick A. Hair and saliva test fails to identify allergies in dogs. Journal of Small Animal Practice 2019;60(2):121–125. https://doi.org/10.1111/jsap.12952
10. Bernstein JA, Tater K, Bicalho RC, Rishniw M. Hair and saliva analysis fails to accurately identify atopic dogs or differentiate real and fake samples. Veterinary Dermatology 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30680834/
11. Olivry T, Mueller RS. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (9): time to flare of cutaneous signs after a dietary challenge in dogs and cats with food allergies. BMC Veterinary Research 2020;16:158. https://doi.org/10.1186/s12917-020-02379-3
12. Olivry T, Bexley J, Mougeot I. Extensive protein hydrolyzation is indispensable to prevent IgE-mediated poultry allergen recognition in dogs and cats. BMC Veterinary Research 2017;13:251. https://doi.org/10.1186/s12917-017-1183-4
13. Bexley J, Kingswell N, Olivry T. Serum IgE cross-reactivity between fish and chicken meats in dogs. Veterinary Dermatology 2019;30(1):25–e8. https://doi.org/10.1111/vde.12691
14. Olivry T, Pucheu-Haston CM, Mayer U, Bergvall K, Bexley J. Identification of major and minor chicken allergens in dogs. Veterinary Dermatology 2022;33(1):46–e16. https://doi.org/10.1111/vde.13029
15. Ballardini N, Nopp A, Hamsten C, et al. Anaphylactic reactions to novel foods: case report of a child with severe crocodile meat allergy. Pediatrics 2017;139(4):e20161404. https://doi.org/10.1542/peds.2016-1404
16. Ruethers T, Nugraha R, Taki AC, et al. The first reptilian allergen and major allergen for fish-allergic patients: crocodile β-parvalbumin. Pediatric Allergy and Immunology 2022;33(5):e13781. https://doi.org/10.1111/pai.13781

หมายเหตุ: งานวิจัย ^[15][16] เป็นการศึกษาในคน ยังไม่มีงานวิจัยเรื่องเนื้อจระเข้กับการแพ้ในหมา

หมายเหตุความโปร่งใส: บทความชุด “Critically appraised topic” ^{[1][2][4][5][6][8][11]} ระบุว่าค่าตีพิมพ์ได้รับทุนจากบริษัทอาหารสัตว์ โดยผู้เขียนแจ้งว่าบริษัทไม่มีส่วนในเนื้อหา งานวิจัย ^[12] มีผู้เขียนจากบริษัทอาหารสัตว์ร่วมด้วย และผู้เขียนงานวิจัย ^[14] แจ้งว่าได้รับทุนจากบริษัทอาหารสัตว์