แมวทำหมัน ควรกินอาหารยังไง กินวันละกี่กรัมถึงจะพอดี

หลายบ้านอาจสังเกตว่า หลังพาเจ้าเหมียวไปทำหมัน น้องเริ่มกินเก่งขึ้น และพุงก็ค่อยๆ ป่องขึ้นทีละนิดค่ะ เรื่องนี้พบได้บ่อยมากค่ะ ไม่ต้องกังวลค่ะ

วันนี้เรามาคุยเรื่อง อาหารแมวทำหมัน กันค่ะ ทั้งเหตุผลที่แมวทำหมันอ้วนง่าย วิธีตวงอาหาร วิธีเช็กรูปร่างด้วยมือตัวเอง ไปจนถึงเรื่องน้ำ การเล่น และขนมค่ะ

ทำไมแมวทำหมันอ้วนง่าย

ความอยากอาหารเพิ่มขึ้นหลังทำหมัน

แมวตัวผู้โตเต็มวัยที่ได้กินไม่จำกัด จะกินมากขึ้นแทบจะทันทีหลังทำหมันค่ะ

แมวกลุ่มนี้มีน้ำหนักเพิ่มราว 20% ภายใน 6 เดือน และส่วนที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่คือไขมันค่ะ

ในลูกแมวเพศเมียที่ทำหมันตอนอายุราว 7 เดือน น้องก็กินพลังงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วหลังผ่าตัดเช่นกันค่ะ

ฮอร์โมนเปลี่ยน ความต้องการพลังงานก็เปลี่ยน

เมื่อฮอร์โมนเพศลดลง สมดุลระหว่างความอยากอาหารกับการใช้พลังงานก็เปลี่ยนไปค่ะ

สรุปง่ายๆ คือ น้องอยากกินมากขึ้น แต่ไม่ได้ใช้พลังงานมากขึ้น ถ้าเติมชามตามใจ น้ำหนักก็ขึ้นได้ง่ายค่ะ

แมวทำหมันกินวันละกี่กรัม

ตัวอย่างจากตารางข้างถุง

ปริมาณที่เหมาะขึ้นอยู่กับพลังงานของอาหารแต่ละสูตร จึงควรดูตารางข้างถุงของอาหารที่น้องกินอยู่ค่ะ

ยกตัวอย่างอาหารเม็ดแมวโต (1 ปีขึ้นไป) ของ Deserve บนถุงจะมีตารางแยกปริมาณสำหรับแมวทำหมันและแมวไม่ทำหมันไว้ให้ค่ะ

จะเห็นว่าแมวน้ำหนักเท่ากัน แต่ถ้าทำหมันแล้ว ปริมาณที่แนะนำจะน้อยกว่าค่ะ

ตัวเลขนี้เป็นแนวทางเริ่มต้นจากถุงเท่านั้นค่ะ ควรปรับตามรูปร่างจริงของน้องค่ะ เพราะคำแนะนำบนฉลากอิงจากแมวทั่วไป ส่วนน้องแต่ละตัวเคลื่อนไหวไม่เท่ากันค่ะ

ตวงให้แม่น ใช้ตาชั่งดีที่สุด

• ชั่งอาหารเป็นกรัม แทนการกะด้วยถ้วยค่ะ
• แบ่งเป็นมื้อ เช่น วันละ 2 มื้อ สำหรับแมวโตค่ะ
• เลี่ยงการเติมอาหารทิ้งไว้ในชามทั้งวัน เพราะเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้แมวอ้วนค่ะ
• บ้านที่มีแมวหลายตัว ลองแยกที่กินให้แต่ละตัวค่ะ

ถ้าน้องเคยกินอาหารเปียกด้วย อย่าลืมนับรวมในปริมาณทั้งวันด้วยค่ะ

เช็กรูปร่างน้องง่ายๆ ที่บ้าน

ตัวเลขบนตาชั่งอย่างเดียวบอกไม่หมดค่ะ สัตวแพทย์นิยมใช้ คะแนนรูปร่าง (Body Condition Score) แบบ 9 ระดับ โดยระดับ 5 คือรูปร่างที่ดีค่ะ¹

ลองเช็ก 3 จุดนี้ค่ะ

1. ซี่โครง ใช้มือลูบข้างลำตัว ควรคลำเจอซี่โครงได้ โดยมีไขมันบางๆ คลุมอยู่ค่ะ
2. เอว มองจากด้านบน ควรเห็นเอวคอดเล็กน้อยหลังซี่โครงค่ะ
3. หน้าท้อง มองจากด้านข้าง ไขมันหน้าท้องควรมีน้อยค่ะ

ถ้าคลำซี่โครงได้ยาก มองไม่ค่อยเห็นเอว และท้องเริ่มกลม แปลว่าน้องเริ่มเกินระดับที่เหมาะแล้วค่ะ

ลองชั่งน้ำหนักและเช็กรูปร่างราวเดือนละครั้ง แล้วจดไว้ด้วยค่ะ ถ้ารูปร่างเริ่มเกิน ค่อยๆ ลดอาหารลงทีละน้อย แล้วปรึกษาสัตวแพทย์ค่ะ

อย่าลืมเรื่องน้ำ

น้ำสำคัญกับหลายระบบในร่างกายน้อง ทั้งการคุมอุณหภูมิและการย่อยอาหารค่ะ

โดยคร่าวๆ แมวหนักราว 4.5 กก. ต้องการน้ำประมาณ 1 ถ้วยตวงต่อวันค่ะ² แมวที่กินอาหารเปียกอาจดื่มน้ำน้อยลง เพราะได้น้ำจากอาหารแล้วค่ะ

เคล็ดลับเล็กๆ ค่ะ

• วางน้ำสะอาดไว้หลายจุดที่น้องเดินผ่านบ่อยค่ะ
• ลองใช้น้ำพุแมว บางตัวชอบน้ำที่ไหลค่ะ
• เสริมอาหารเปียก หรือเติมน้ำในอาหารค่ะ

ชวนเล่นทุกวัน ช่วยใช้พลังงาน

แมวบ้านหลายตัวใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการกินและนอนค่ะ การเล่นจึงช่วยให้น้องได้ขยับตัวค่ะ

• ใช้ไม้ตกแมวหรือของเล่นที่ขยับเหมือนเหยื่อค่ะ
• ตั้งคอนโดแมวให้น้องได้ปีนป่ายค่ะ
• ลองใช้ของเล่นใส่อาหาร (puzzle feeder) เริ่มจากแบบง่ายก่อนค่ะ
• แบ่งอาหารบางส่วนซ่อนไว้รอบบ้าน ให้น้องได้ออกล่าค่ะ

ขนมให้ได้ แต่ต้องพอดี

ขนมไม่ควรเกิน 10% ของพลังงานที่น้องได้รับทั้งวันค่ะ³ เช่น ถ้าน้องได้พลังงาน 300 กิโลแคลอรีต่อวัน ขนมควรไม่เกิน 30 กิโลแคลอรีค่ะ

ขนมแมวของ Deserve อย่าง Purrfect Puffs (สำหรับน้องแมวอายุ 3 เดือนขึ้นไป) ให้พลังงาน 1.8 kcal ต่อชิ้น ก็ควรนับรวมในโควตานี้เหมือนกันค่ะ

เมื่อไหร่ควรพาไปหาสัตวแพทย์

• น้ำหนักขึ้นหรือลงเร็วผิดปกติค่ะ
• น้องเบื่ออาหาร ซึม หรืออ่อนแรงค่ะ
• อยากลดน้ำหนักน้อง ควรให้สัตวแพทย์วางแผนให้ค่ะ

ข้อสำคัญคือ ห้ามให้น้องอดอาหารเพื่อลดน้ำหนักเด็ดขาด เพราะแมวที่ขาดอาหารกะทันหันเสี่ยงเกิดภาวะไขมันพอกตับ ซึ่งอันตรายมากค่ะ

การลดน้ำหนักควรค่อยเป็นค่อยไป ประมาณ 1–2% ของน้ำหนักตัวต่อสัปดาห์ ภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์ค่ะ²

สรุป

แมวทำหมันอ้วนง่าย เพราะอยากกินมากขึ้น แต่ไม่ได้ใช้พลังงานมากขึ้นค่ะ

เจ้าของช่วยน้องได้ด้วยการตวงอาหารตามตารางสำหรับแมวทำหมันบนถุง เช็กรูปร่างสม่ำเสมอ ให้น้ำพอ ชวนเล่นทุกวัน และคุมขนมไม่ให้เกิน 10% ค่ะ ถ้าไม่แน่ใจ ปรึกษาสัตวแพทย์ได้เสมอค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

ข้อมูลอ้างอิง: WSAVA, Cornell Feline Health Center, VCA Animal Hospitals