อาหารแมว/อาหารหมา ยี่ห้อไหนดี? 7 ข้อเช็กก่อนเลือก

“อาหารแมวยี่ห้อไหนดี” หรือ “อาหารหมายี่ห้อไหนดี” เป็นคำถามที่เจ้าของสัตว์เลี้ยงถามกันบ่อยมากค่ะ คำตอบที่ตรงที่สุดคือ ไม่มียี่ห้อเดียวที่ดีที่สุดสำหรับน้องๆ ทุกตัวค่ะ

อาหารที่ใช่คืออาหารที่เหมาะกับช่วงวัย สุขภาพ และนิสัยการกินของลูกๆ บ้านเราค่ะ

วันนี้เราสรุปวิธีเลือกอาหารสุนัขและแมวเป็น 7 ข้อเช็กง่ายๆ ไว้ใช้ก่อนหยิบถุงใหม่ค่ะ ถ้าอยากรู้วิธีอ่านฉลากแบบละเอียด แวะอ่านบทความ [อ่านฉลากอาหาร] ของเราได้เลยค่ะ

ข้อ 1: ตรงช่วงวัย และเป็นอาหาร “ครบถ้วนสมดุล” หรือไม่

อย่างแรกให้ดูว่าอาหารนั้นเป็นอาหารหลักที่ให้สารอาหารครบหรือเปล่าค่ะ “ครบถ้วน” คือมีสารอาหารที่จำเป็นครบ ส่วน “สมดุล” คือสารอาหารอยู่ในสัดส่วนที่เหมาะสมค่ะ

แนวทางโภชนาการของยุโรปก็แยกอาหารหลัก (complete) กับอาหารเสริมหรือขนม (complementary) ไว้ชัดเจนค่ะ

จากนั้นดูช่วงวัยที่ระบุไว้ค่ะ ลูกแมวลูกหมา ตัวโต และแม่ที่ตั้งท้องหรือให้นม ต้องการสารอาหารไม่เท่ากันค่ะ

อาหารที่เขียนว่า “ทุกช่วงวัย” คืออาหารที่ทำมาให้เพียงพอสำหรับวัยเจริญเติบโตด้วยค่ะ

ส่วนขนมหรืออาหารที่ไม่ได้ครบถ้วนสมดุล ไม่ใช่อาหารมื้อหลักค่ะ ควรเป็นแค่ส่วนเล็กๆ ของอาหาร คือไม่เกินราว 10% ค่ะ¹

ข้อ 2: บริษัทมีความเชี่ยวชาญและควบคุมคุณภาพจริงจังไหม

คำถามที่ควรถามผู้ผลิตอาหารสัตว์มีดังนี้ค่ะ

• มีนักโภชนาการสัตว์ที่มีคุณวุฒิเหมาะสมทำงานด้วยหรือไม่
• ใครเป็นคนคิดสูตรอาหาร
• ตรวจคุณภาพวัตถุดิบและสินค้าสำเร็จรูปอย่างไร
• มีงานวิจัยหรือการศึกษาด้านโภชนาการรองรับหรือไม่
• ติดต่อบริษัทได้ง่ายไหม และให้ข้อมูลสารอาหารเพิ่มเติมได้หรือเปล่า

ถ้าบริษัทตอบคำถามเหล่านี้ไม่ได้ ก็ควรเลือกอย่างระมัดระวังค่ะ

อีกข้อที่ควรรู้คือ คำอย่าง “โฮลิสติก” หรือ “พรีเมียม” ไม่ใช่คำที่มีเกณฑ์กำกับ จึงบอกคุณภาพได้ไม่มากค่ะ อ่านต่อได้ในบทความ [อาหารเกรดโฮลิสติกคืออะไร] ค่ะ

ข้อ 3: มีเลขทะเบียนจากกรมปศุสัตว์

ในไทย ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กำหนดว่า ฉลากอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะต้องเป็นภาษาไทย และแสดงข้อมูลสำคัญอย่างน้อยดังนี้ค่ะ

• เลขทะเบียนอาหารสัตว์
• ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า
• น้ำหนักสุทธิ
• วัตถุดิบที่สำคัญ และคุณภาพทางเคมี (เช่น โปรตีน ไขมัน)
• วันผลิตและวันหมดอายุ
• วิธีใช้และปริมาณที่ให้

เช็กเลขทะเบียนได้ที่ไหน

ถ้าอยากเช็กให้ชัวร์ นำเลขทะเบียนบนฉลากไปค้นในระบบสืบค้นของกรมปศุสัตว์ได้เลยค่ะ ระบบนี้รองรับการตรวจสอบทะเบียนที่ออกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 เป็นต้นไปค่ะ

ถ้าค้นไม่เจอ สอบถามกรมปศุสัตว์ได้ค่ะ⁴

ข้อ 4: ส่วนผสม และวัตถุดิบลำดับแรกๆ

รายการส่วนผสมเรียงจากสิ่งที่มีน้ำหนักมากไปน้อยค่ะ วัตถุดิบลำดับแรกๆ จึงช่วยบอกภาพรวมของสูตรได้ค่ะ

ควรดูคู่กับตัวเลขสารอาหารในข้อถัดไปด้วยค่ะ รายละเอียดวิธีอ่านอยู่ในบทความ [อ่านฉลากอาหาร] แล้วค่ะ

ข้อ 5: คุณค่าทางอาหารที่รับประกัน (Guaranteed Analysis)

ตัวเลขชุดนี้บอกโปรตีนและไขมันขั้นต่ำ กับเยื่อใยและความชื้นสูงสุดค่ะ

อีกตัวเลขที่สำคัญคือพลังงาน (กิโลแคลอรี) ค่ะ อาหารที่พลังงานต่างกัน ปริมาณที่ต้องให้ต่อวันก็ต่างกันค่ะ

การรู้ค่าพลังงานช่วยลดโอกาสให้อาหารมากเกินไปจนน้องน้ำหนักเกินได้ค่ะ ถ้าเจ้าเหมียวเริ่มกลมขึ้น ลองอ่าน [แมวตัวแน่น] ดูค่ะ

ข้อ 6: เช็กเรื่องแพ้อาหารและความไวต่ออาหาร

อาการที่อาจเกี่ยวกับการแพ้อาหาร เช่น คันผิว คันเท้า คันหู หรือมีปัญหาทางเดินอาหารอย่างอาเจียนหรือท้องเสียค่ะ ในแมว อาการคันมักเห็นบริเวณหัวและคอค่ะ

สิ่งที่มักเป็นต้นเหตุคือโปรตีน เช่น เนื้อวัว ไก่ ไข่ หรือผลิตภัณฑ์นม และบางครั้งก็เป็นคาร์โบไฮเดรตบางชนิดค่ะ

ถ้าน้องเคยมีอาการกับวัตถุดิบไหน ให้เช็กรายการส่วนผสมทุกครั้งค่ะ

การยืนยันว่าแพ้อาหารจริง ต้องทำ “การทดลองอาหาร” ภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์ ซึ่งใช้เวลาหลายสัปดาห์ค่ะ ถ้าสงสัยว่าน้องแพ้อาหาร ปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเปลี่ยนสูตรค่ะ

ข้อ 7: ลองจริง แล้วสังเกตผล

น้องกินดีไหม อึเป็นอย่างไร ขนสวยไหม

ตัวช่วยตัดสินที่ดีที่สุดคือตัวน้องเองค่ะ สัตวแพทย์เองก็ดูน้ำหนัก รูปร่าง กล้ามเนื้อ ผิวและขน และการขับถ่าย เวลาประเมินโภชนาการค่ะ

• กินอาหารได้ดีสม่ำเสมอ
• อึเป็นก้อน ไม่เหลวบ่อย (ดูเพิ่มใน [สีอึน้องหมา])
• ขนเงา ผิวไม่แห้ง (ดูเพิ่มใน [ขนแห้งเป็นขนเงา])
• น้ำหนักและรูปร่างคงที่ ร่าเริงตามปกติ

ถ้ามีอาการผิดปกติต่อเนื่อง ปรึกษาสัตวแพทย์ค่ะ

เปลี่ยนอาหารแบบค่อยเป็นค่อยไป

การเปลี่ยนอาหารกะทันหันอาจทำให้ท้องไส้ปั่นป่วน และแมวอาจไม่ยอมกินอาหารนั้นอีกค่ะ แนวทางที่พบบ่อยคือค่อยๆ ผสมอาหารใหม่เพิ่มขึ้นทีละน้อยในช่วงราว 1–2 สัปดาห์ค่ะ

• วันแรกๆ: อาหารเดิมเป็นส่วนใหญ่ ผสมอาหารใหม่เล็กน้อย
• ช่วงกลาง: อาหารเดิมกับอาหารใหม่อย่างละครึ่ง
• ช่วงท้าย: อาหารใหม่เป็นส่วนใหญ่ จนเปลี่ยนได้ทั้งหมด

ถ้าอึเหลว อาเจียน หรือกินน้อยลง ให้ชะลอการเปลี่ยนค่ะ ถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายใน 24 ชั่วโมง ควรติดต่อสัตวแพทย์ค่ะ เจ้าเหมียวบางตัวอาจต้องใช้เวลานานกว่านี้มาก ใจเย็นๆ ค่ะ

เคล็ดลับเพิ่มเติมอยู่ใน [6 เคล็ดลับให้แมวกินอาหารเม็ด] ค่ะ

เทียบราคาต่อวัน ไม่ใช่ราคาต่อถุง

ถุงที่ราคาถูกกว่า อาจไม่ได้ถูกกว่าเสมอไปค่ะ เพราะอาหารที่พลังงานต่างกัน ต้องให้ในปริมาณต่างกันค่ะ

ค่าอาหารต่อวัน = (ราคาถุง ÷ น้ำหนักถุงเป็นกรัม) × กรัมที่ให้ต่อวัน

กรัมต่อวันดูจากตารางบนถุงตามน้ำหนักตัวน้อง แล้วปรับตามรูปร่างและกิจกรรมค่ะ

สรุป

อาหารแมวยี่ห้อไหนดี หรืออาหารหมายี่ห้อไหนดี ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกบ้านค่ะ

ให้เช็กช่วงวัย บริษัท เลขทะเบียน ส่วนผสม คุณค่าทางอาหาร เรื่องแพ้อาหาร และผลจริงกับน้อง พร้อมคิดค่าอาหารต่อวันค่ะ

ถ้าน้องมีโรคประจำตัวหรือกำลังกินยา ปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเปลี่ยนอาหารทุกครั้งค่ะ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ข้อมูลอ้างอิง: WSAVA, AAFCO, FEDIAF, กรมปศุสัตว์, AAHA, VCA Animal Hospitals, Cornell Feline Health Center