แมวกินน้ำมันปลาได้ไหม? ประโยชน์ ข้อเสีย และวิธีให้ ตามข้อมูลสัตวแพทย์
แมวกินน้ำมันปลาได้ค่ะ สัตวแพทย์ใช้น้ำมันปลากันแพร่หลายทั้งในแมวและหมา [1] สารสำคัญในน้ำมันปลาคือโอเมก้า 3 ชนิด EPA และ DHA [2] มีงานวิจัยในแมวข้อเสื่อมที่พบว่าช่วยเรื่องการเคลื่อนไหว [3][4] แต่น้ำมันปลาก็มีข้อเสียที่ต้องรู้ เช่น ท้องไส้ปั่นป่วน กลิ่นคาว และในบางกรณีเลือดออกง่าย [1][2] และอย่าสับสนกับน้ำมันตับปลา ซึ่งมีวิตามินเอและดีด้วย [5] จึงควรถามสัตวแพทย์ก่อนเริ่มให้ค่ะ
น้ำมันปลาเป็นอาหารเสริมที่คุณพ่อคุณแม่หลายบ้านสงสัยว่าดีกับเจ้าเหมียวจริงไหม บทความนี้สรุปจากงานวิจัยสัตวแพทย์ ทั้งประโยชน์ที่มีหลักฐาน ข้อเสีย และวิธีให้อย่างปลอดภัยค่ะ
แมวกินน้ำมันปลาได้ไหม
ได้ค่ะ VCA ซึ่งเป็นเครือโรงพยาบาลสัตว์ในสหรัฐฯ อธิบายว่าน้ำมันปลาใช้กันแพร่หลายในแมว หมา และสัตว์อื่น สัตวแพทย์ใช้ประกอบการดูแลภาวะที่มีการอักเสบหลายอย่าง เช่น ภูมิแพ้ผิวหนัง ผิวหนังอักเสบ ข้ออักเสบ โรคไต โรคหัวใจ และลำไส้อักเสบ [1]
น้ำมันปลาให้ทางปากได้ทั้งแบบแคปซูลและแบบน้ำ ให้พร้อมอาหารหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ และอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์กว่าจะเห็นผลเต็มที่ [1]
น้ำมันปลาแซลมอนมีประโยชน์ต่อแมวอย่างไร
| เรื่อง | งานวิจัยในแมวบอกว่าอะไร | สรุป |
|---|---|---|
| ข้อเสื่อม การเคลื่อนไหว | งานทดลองแบบสุ่มในแมวข้อเสื่อม 40 ตัว พบว่าแมวที่กินอาหารสูตรเสริม EPA และ DHA สูง มีการเคลื่อนไหวเพิ่มขึ้นในเครื่องวัด ขณะที่กลุ่มอาหารปกติเคลื่อนไหวลดลง (สูตรทดลองมีหอยแมลงภู่เขียวและกลูโคซามีนด้วย) [3] | มีหลักฐาน |
| ข้อเสื่อม ความรู้สึกของเจ้าของ | งานทดลองในแมวข้อเสื่อม 16 ตัว เจ้าของพบว่าช่วงที่เสริมน้ำมันปลา แมวเดินตึงน้อยลงและกระโดดได้สูงขึ้น เทียบกับช่วงที่เสริมน้ำมันข้าวโพด [4] | มีหลักฐาน |
| ผิวหนัง | งานวิจัยเล็กในแมว 14 ตัวที่ผิวหนังเป็นสะเก็ด พบว่าน้ำมันปลาอย่างเดียวคุมอาการไม่อยู่ ต้องใช้คู่กับน้ำมันอีฟนิ่งพริมโรส (โอเมก้า 6) อาการจึงดีขึ้น [6] | ใช้คู่กับโอเมก้า 6 |
| ข้อต่อในหมาและแมว | งานทบทวนงานวิจัยปี 2022 พบว่าอาหารและอาหารเสริมโอเมก้า 3 ช่วยลดอาการปวดข้อเสื่อมในหมาและแมวได้ชัด [7] | มีหลักฐาน |
เรื่องขนร่วง ขนร่วงในแมวมีได้หลายสาเหตุ ทั้งการผลัดขนตามธรรมชาติ หมัด เชื้อรา และความเครียด น้ำมันปลาไม่ใช่คำตอบของทุกสาเหตุ ถ้าขนร่วงเป็นหย่อมหรือคันมาก ควรให้สัตวแพทย์ตรวจก่อน อ่านต่อได้ที่ แมวขนร่วงเยอะ เกิดจากอะไร กินอะไรดี
ข้อเสียของน้ำมันปลา ที่ควรรู้ก่อนให้แมว
| ระดับ | อาการ | ทำยังไง |
|---|---|---|
| พบบ่อย ไม่รุนแรง | ท้องไส้ปั่นป่วน กลิ่นคาว แผลหายช้า ขนมันเยิ้ม คันหรือผิวลอก [1] | สังเกตอาการ ถ้าไม่ดีขึ้นให้ถามสัตวแพทย์ |
| รุนแรง | อาการแพ้ ช้ำหรือเลือดออกผิดปกติ (โดยเฉพาะในแมว) ตับอ่อนอักเสบ เบื่ออาหาร เดินเซ หรือชัก [1] | หยุดให้ และติดต่อสัตวแพทย์ทันที [1] |
บางตัวอาจไม่มีอาการในช่วงแรก แต่เกิดอาการแพ้ขึ้นภายหลังได้ จึงควรสังเกตน้องต่อเนื่อง แม้จะให้มาหลายครั้งแล้วก็ตาม [1]
งานทบทวนงานวิจัยในวารสารอายุรศาสตร์สัตวแพทย์ ยังรวบรวมผลข้างเคียงที่อาจเกิดได้ไว้ เช่น การทำงานของเกล็ดเลือดเปลี่ยนไป ท้องไส้ผิดปกติ แผลหายช้า น้ำหนักขึ้น ผลต่อระดับน้ำตาล และการเกิดปฏิกิริยากับยา [2]
แมวแบบไหนต้องถามสัตวแพทย์ก่อน
VCA แนะนำให้ระวังเป็นพิเศษในแมวกลุ่มนี้ [1]
- กินยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือมีปัญหาเลือดแข็งตัวผิดปกติ
- เป็นเบาหวาน หรือเคยเป็นตับอ่อนอักเสบ
- กำลังท้องเสีย
- กำลังตั้งท้องหรือให้นมลูก
- กินยาแก้ปวดกลุ่มลดการอักเสบที่สัตวแพทย์สั่ง หรือยาเคมีบำบัดบางชนิด
แมวกินน้ำมันอะไรได้บ้าง
| น้ำมัน | ข้อมูลจากสัตวแพทย์และงานวิจัย | สรุป |
|---|---|---|
| น้ำมันปลา (เช่น น้ำมันปลาแซลมอน) | มี EPA และ DHA สัตวแพทย์ใช้กันแพร่หลายในแมว [1][2] | ให้ได้ ตามฉลากหรือที่สัตวแพทย์กำหนด |
| น้ำมันตับปลา (เช่น น้ำมันตับปลาค็อด) | มีวิตามินเอและดีด้วย มากไปเป็นอันตราย [5] ในแมวมีรายงานภาวะวิตามินเอเกิน [8][9] | ให้เฉพาะเมื่อสัตวแพทย์สั่ง |
| น้ำมันเมล็ดแฟลกซ์ | ใช้ได้ทั้งหมาและแมว แต่ในแมวยังไม่แน่ชัดว่าได้ผล [12] | ไม่ใช่ตัวแทนน้ำมันปลาในแมว |
น้ำมันปลา กับ น้ำมันตับปลา ต่างกันยังไง
สองอย่างนี้ไม่เหมือนกันค่ะ น้ำมันตับปลา เช่น น้ำมันตับปลาค็อด มี EPA และ DHA เหมือนน้ำมันปลา แต่มีวิตามินเอและวิตามินดีด้วย ซึ่งปริมาณต่างกันไปในแต่ละยี่ห้อ และวิตามินเอกับดีเป็นอันตรายได้ถ้าได้รับมากเกินไป [5]
ในแมวมีรายงานภาวะวิตามินเอเกินจากการได้รับวิตามินเอมากเกินไป เช่น จากอาหารที่มีตับเป็นหลัก ทำให้เกิดปัญหากระดูกสันหลังงอกผิดปกติจนขาอ่อนแรง [8] และพังผืดในตับ [9] ถ้าจะให้น้ำมันตับปลา ควรให้สัตวแพทย์กำหนดเท่านั้นค่ะ
แมวกินน้ำมันปลาวันละเท่าไหร่
ไม่มีปริมาณเดียวที่ใช้ได้กับทุกยี่ห้อ เพราะน้ำมันปลาแต่ละยี่ห้อมี EPA และ DHA ไม่เท่ากัน งานวิจัยในแมวข้อเสื่อมก็คำนวณปริมาณตามพลังงานของอาหาร ไม่ใช่ปริมาณทั่วไป [4] ให้ทำตามปริมาณบนฉลาก และถ้าให้เพื่อดูแลโรค ให้สัตวแพทย์กำหนดปริมาณค่ะ
วิธีให้และการเก็บ [1]
- ตวงให้แม่นยำทุกครั้ง โดยเฉพาะแบบน้ำ
- ถ้าลืมให้ ให้ตอนที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้มื้อถัดไปแล้ว ข้ามไปเลย ห้ามให้สองเท่า
- เก็บในที่เย็น แห้ง พ้นแสง และทำตามคำแนะนำของผู้ผลิต รวมถึงเรื่องการแช่ตู้เย็น
- เลือกจากแหล่งที่เชื่อถือได้ เพราะน้ำมันปลาอาจมีโลหะหนักปนเปื้อน
EPA และ DHA ให้ได้ทั้งผ่านอาหารครบส่วนที่มีอยู่แล้ว หรือให้เป็นอาหารเสริม ซึ่งเมื่อรวมกับขนมแล้วไม่ควรเกิน 10% ของพลังงานที่น้องกินต่อวัน [11] น้ำมันเสื่อมคุณภาพและหืนได้เมื่อเวลาผ่านไป จึงควรใช้ของที่ยังใหม่ และไม่เก็บไว้ในที่ร้อน [11]
เรื่องการเลือกอาหารและอ่านฉลากให้น้อง อ่านต่อได้ที่ อาหารแมว/อาหารหมา ยี่ห้อไหนดี? 7 ข้อเช็กก่อนเลือก
ควรพบสัตวแพทย์เมื่อ…
- แมวมีช้ำหรือเลือดออกผิดปกติ อาเจียน เบื่ออาหาร เดินเซ หรือชัก หลังเริ่มให้น้ำมันปลา [1]
- แมวมีโรคประจำตัว กินยาอยู่ ตั้งท้องหรือให้นมลูก ก่อนเริ่มให้ [1]
- แมวกำลังจะผ่าตัด เพราะน้ำมันปลาอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือดและแผลหายช้า [1][2]
- แมวไม่กินอาหารเลยนาน 24 ชั่วโมง [10]
คำถามที่พบบ่อย
แมวกินน้ำมันปลาได้ไหม?
ได้ค่ะ สัตวแพทย์ใช้น้ำมันปลากันแพร่หลายในแมว สารสำคัญคือโอเมก้า 3 ชนิด EPA และ DHA แต่ควรถามสัตวแพทย์ก่อน โดยเฉพาะแมวที่มีโรคประจำตัว กินยาอยู่ หรือตั้งท้อง
น้ำมันปลาแซลมอนมีประโยชน์ต่อแมวอย่างไร?
งานวิจัยในแมวข้อเสื่อมพบว่าอาหารที่เสริม EPA และ DHA ช่วยให้แมวเคลื่อนไหวมากขึ้น เดินตึงน้อยลง และกระโดดได้สูงขึ้น ส่วนเรื่องผิวหนัง มีงานวิจัยเล็กที่พบว่าต้องใช้คู่กับโอเมก้า 6 จึงได้ผล
ข้อเสียของน้ำมันปลาสำหรับแมวคืออะไร?
ที่พบบ่อยคือท้องไส้ปั่นป่วน กลิ่นคาว ขนมัน และแผลหายช้า ถ้าแมวมีช้ำหรือเลือดออกผิดปกติ เบื่ออาหาร เดินเซ หรือชัก ให้หยุดให้และติดต่อสัตวแพทย์ทันที
แมวกินน้ำมันตับปลาได้ไหม?
ไม่ควรให้เองค่ะ น้ำมันตับปลามีวิตามินเอและวิตามินดีด้วย ซึ่งเป็นอันตรายได้ถ้าได้รับมากเกินไป ในแมวมีรายงานภาวะวิตามินเอเกินจนกระดูกสันหลังผิดปกติและตับเป็นพังผืด จึงควรให้สัตวแพทย์กำหนดเท่านั้น
แมวกินน้ำมันปลาวันละเท่าไหร่?
ขึ้นกับปริมาณ EPA และ DHA ของแต่ละยี่ห้อ ไม่มีปริมาณเดียวที่ใช้ได้กับทุกยี่ห้อ ให้ทำตามปริมาณบนฉลาก ตวงให้แม่นยำ และถ้าให้เพื่อดูแลโรค ให้สัตวแพทย์กำหนดปริมาณ
น้ำมันปลาช่วยแมวขนร่วงไหม?
ขนร่วงมีหลายสาเหตุ ทั้งการผลัดขน หมัด เชื้อรา และความเครียด น้ำมันปลาไม่ได้ช่วยทุกสาเหตุ ถ้าขนร่วงเป็นหย่อมหรือแมวคันมาก ควรให้สัตวแพทย์ตรวจก่อน
อ่านต่อ:
- แมวขนร่วงเยอะ เกิดจากอะไร กินอะไรดี
- 6 เคล็ดลับช่วยให้น้องแมวกินอาหารเม็ดได้ง่ายขึ้น
- คราบน้ำตาหมาแมว เกิดจากอะไร อาหารเกี่ยวไหม
- อาหารบำรุงข้อต่อสุนัข อะไรมีงานวิจัยรองรับ
ข้อมูลอ้างอิง:
- VCA Animal Hospitals. Fish Oil. https://vcahospitals.com/know-your-pet/fish-oil
- Lenox CE, Bauer JE. Potential adverse effects of omega-3 fatty acids in dogs and cats. Journal of Veterinary Internal Medicine 2013;27(2):217–226. https://doi.org/10.1111/jvim.12033
- Lascelles BD, DePuy V, Thomson A, et al. Evaluation of a therapeutic diet for feline degenerative joint disease. Journal of Veterinary Internal Medicine 2010;24(3):487–495. https://doi.org/10.1111/j.1939-1676.2010.0495.x
- Corbee RJ, Barnier MM, van de Lest CH, Hazewinkel HA. The effect of dietary long-chain omega-3 fatty acid supplementation on owner’s perception of behaviour and locomotion in cats with naturally occurring osteoarthritis. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition 2013;97(5):846–853. https://doi.org/10.1111/j.1439-0396.2012.01329.x
- National Center for Complementary and Integrative Health (NIH). Omega-3 Supplements: What You Need To Know. https://www.nccih.nih.gov/health/omega3-supplements-what-you-need-to-know
- Harvey RG. Effect of varying proportions of evening primrose oil and fish oil on cats with crusting dermatosis (‘miliary dermatitis’). Veterinary Record 1993;133(9):208–211. https://doi.org/10.1136/vr.133.9.208
- Barbeau-Grégoire M, Otis C, Cournoyer A, et al. A 2022 systematic review and meta-analysis of enriched therapeutic diets and nutraceuticals in canine and feline osteoarthritis. International Journal of Molecular Sciences 2022;23(18):10384. https://doi.org/10.3390/ijms231810384
- Polizopoulou ZS, Kazakos G, Patsikas MN, Roubies N. Hypervitaminosis A in the cat: a case report and review of the literature. Journal of Feline Medicine and Surgery 2005;7(6):363–368. https://doi.org/10.1016/j.jfms.2005.05.004
- Guerra JM, Daniel AG, Aloia TP, et al. Hypervitaminosis A-induced hepatic fibrosis in a cat. Journal of Feline Medicine and Surgery 2014;16(3):243–248. https://doi.org/10.1177/1098612X13516121
- VCA Animal Hospitals. Recognizing the Signs of Illness in Cats. https://vcahospitals.com/know-your-pet/recognizing-signs-of-illness-in-cats
- VCA Animal Hospitals. Nutrition for Cats with Cognitive Dysfunction Syndrome (CDS). https://vcahospitals.com/know-your-pet/nutrition-for-cats-with-cognitive-dysfunction-syndrome-cds
- VCA Animal Hospitals. Flaxseed Oil. https://vcahospitals.com/know-your-pet/flax-seed-oil
หมายเหตุความโปร่งใส: งานทดลอง [3] มีผู้เขียนจากบริษัทอาหารสัตว์ร่วมด้วย และผู้เขียนงานทบทวน [7] แจ้งว่าเคยทำงานวิจัยให้บริษัทยาและอาหารสัตว์หลายแห่ง