รู้จักโรค IBD ในสุนัขและแมว

หากน้องหมาหรือน้องแมวมีอาการท้องเสียเรื้อรัง อาเจียนบ่อย น้ำหนักลด หรือถ่ายผิดปกติต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสัปดาห์ เจ้าของหลายคนอาจคิดว่า เป็นเพียงปัญหาระบบทางเดินอาหารทั่วไป แต่ความจริงแล้ว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของโรค IBD (Inflammatory Bowel Disease) หรือภาวะลำไส้อักเสบเรื้อรัง ซึ่งเป็นหนึ่งในโรคทางเดินอาหารที่พบได้บ่อยในทั้งสุนัขและแมว

การทำความเข้าใจโรคนี้ รวมถึงการเลือก อาหารเม็ดสุนัข และ อาหารเม็ดแมว ที่เหมาะสม ถือเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยให้น้องมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในระยะยาว

โรค IBD คืออะไร?

IBD (Inflammatory Bowel Disease) หรือโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง เป็นภาวะที่มีการอักเสบของเยื่อบุทางเดินอาหารอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้การย่อยและการดูดซึมสารอาหารทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ปัจจุบันสัตวแพทย์มักจัด IBD อยู่ในกลุ่ม “Chronic Enteropathy” หรือโรคทางเดินอาหารอักเสบเรื้อรัง ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับอาหาร การตอบสนองที่ผิดปกติของร่างกาย หรือความไม่สมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ โรคนี้สามารถพบได้ทั้งในสุนัขและแมวทุกสายพันธุ์ โดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงวัยผู้ใหญ่จนถึงวัยสูงอายุ

สาเหตุของโรค IBD ในสุนัขและแมว

แม้ปัจจุบันยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ 100% แต่มีปัจจัยหลายอย่างที่เชื่อว่ามีส่วนเกี่ยวข้อง ได้แก่
1. การตอบสนองที่ผิดปกติของร่างกาย (Immune-mediated) ร่างกายตอบสนองต่ออาหารหรือแบคทีเรียในลำไส้อย่างรุนแรงเกินปกติ ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง
2. ความไม่สมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ (Gut Microbiome) เมื่อแบคทีเรียดีในลำไส้ลดลง อาจส่งผลให้ระบบทางเดินอาหารอ่อนแอและเกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น
3. การแพ้อาหารหรือไวต่อโปรตีนบางชนิด สัตว์เลี้ยงบางตัวอาจมีความไวต่อวัตถุดิบหรือแหล่งโปรตีนบางประเภท ส่งผลให้เกิดการอักเสบของลำไส้เมื่อได้รับอาหารชนิดนั้นต่อเนื่อง
4. ปัจจัยทางพันธุกรรม บางสายพันธุ์อาจมีความเสี่ยงต่อโรคทางเดินอาหารเรื้อรังมากกว่าสายพันธุ์อื่น
5. ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมและโภชนาการ อาหารที่ย่อยยาก วัตถุดิบคุณภาพต่ำ หรือมีสารปรุงแต่งจำนวนมาก อาจเพิ่มภาระให้ระบบทางเดินอาหารในสัตว์บางตัวที่มีความไวเป็นพิเศษ

อาการของโรค IBD ที่เจ้าของควรสังเกต

อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่

• อาเจียนเรื้อรัง
• ท้องเสียต่อเนื่องเกิน 3 สัปดาห์
• ถ่ายเหลวเป็นๆ หายๆ
• น้ำหนักลด
• เบื่ออาหาร
• ท้องอืด
• อุจจาระมีมูกหรือเลือดปน
• ขนไม่เงางาม
• อ่อนเพลีย

หากพบอาการเหล่านี้ต่อเนื่อง ควรพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะอาการอาจคล้ายกับโรคอื่น เช่น พยาธิ ลำไส้อักเสบจากเชื้อโรค หรือมะเร็งทางเดินอาหาร

การวินิจฉัยโรค IBD

สัตวแพทย์อาจใช้วิธีการต่าง ๆ ร่วมกัน เช่น

• ตรวจร่างกาย
• ตรวจเลือด
• ตรวจอุจจาระ
• อัลตราซาวด์ช่องท้อง
• ทดสอบการตอบสนองต่ออาหารสูตรเฉพาะ
• ส่องกล้องและเก็บชิ้นเนื้อในบางกรณี

เนื่องจากโรค IBD เป็นโรคที่ต้องแยกออกจากสาเหตุอื่นก่อน จึงอาจต้องใช้เวลาวินิจฉัยค่อนข้างละเอียด

สัตวแพทย์ดูแลโรค IBD อย่างไร

การดูแลจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและสาเหตุที่เกี่ยวข้อง โดยมักประกอบด้วย

การปรับอาหาร ถือเป็นหัวใจสำคัญของการดูแล โดย Merck Veterinary Manual ระบุว่าการปรับอาหารช่วยให้อาการสงบลงได้ในมากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้ป่วย และมักเริ่มจากการทดลองอาหารโปรตีนชนิดใหม่ที่น้องไม่เคยกิน หรือโปรตีนไฮโดรไลซ์ สัตวแพทย์มักแนะนำอาหารที่

• ย่อยง่าย
• โปรตีนคุณภาพสูง
• ลดสารก่อการแพ้
• มีไฟเบอร์ในปริมาณเหมาะสม
• สนับสนุนสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้

การเสริมพรีไบโอติกและโปรไบโอติก สัตวแพทย์อาจพิจารณาใช้ร่วมด้วย โดยทั่วไปน้องรับได้ดี แต่หลักฐานว่าช่วยในโรคนี้ยังมีจำกัด

การใช้ยา ในบางรายอาจจำเป็นต้องใช้

• ยาลดการอักเสบ
• ยากดการตอบสนองที่มากเกินไปของร่างกาย
• ยาควบคุมอาการท้องเสียหรืออาเจียน

โดยต้องอยู่ภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์อย่างใกล้ชิด

เลือกอาหารเม็ดอย่างไร เมื่อน้องหมาหรือน้องแมวเป็น IBD?

หนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของสัตว์เลี้ยงที่เป็น IBD มากที่สุด คือการเลือก อาหารเม็ดสุนัข และ อาหารเม็ดแมว ที่เหมาะสม หลักการเลือกอาหารควรพิจารณาดังนี้

เลือกอาหารที่ใช้โปรตีนคุณภาพสูง โปรตีนที่ย่อยง่ายและดูดซึมได้ดี จะช่วยลดภาระการทำงานของระบบทางเดินอาหาร
เลือกอาหารเม็ดจากเนื้อสดแท้ อาหารที่ใช้ อาหารเม็ดจากเนื้อสดแท้ เป็นส่วนผสมหลัก ควรเป็นเนื้อสัตว์ชนิดที่น้องไม่เคยแพ้หรือไวต่อมาก่อน เพราะใน IBD สัตวแพทย์มักทดลองใช้อาหารโปรตีนชนิดใหม่ที่น้องไม่เคยกิน หรือโปรตีนไฮโดรไลซ์
มีพรีไบโอติกและโปรไบโอติก จุลินทรีย์ในลำไส้เกี่ยวข้องกับโรคทางเดินอาหารเรื้อรัง แต่หลักฐานว่าโปรไบโอติกช่วยในโรคนี้ยังมีจำกัด ควรถามสัตวแพทย์ก่อน
หลีกเลี่ยงสารปรุงแต่งที่ไม่จำเป็น เช่น สีสังเคราะห์ กลิ่นสังเคราะห์ ซึ่งไม่จำเป็นต่อสุขภาพของน้อง
เลือกอาหารเม็ดเกรดโฮลิสติก โดยอาหารเม็ดเกรดโฮลิสติก เป็นคำที่ผู้ผลิตใช้เรียกสูตรที่ออกแบบโดยคำนึงถึงสุขภาพองค์รวม แต่ไม่ใช่เกรดที่หน่วยงานใดกำหนดอย่างเป็นทางการ จึงควรดูฉลากว่าเป็นอาหารครบถ้วนสมดุล และให้สัตวแพทย์ช่วยพิจารณาว่าเหมาะกับน้องหรือไม่

อาหารเม็ด Deserve สำหรับมื้อประจำวัน

สำหรับเจ้าของที่กำลังมองหา อาหารเม็ด คุณภาพสูงให้น้องหมาและน้องแมว ควรเลือกสูตรที่บอกส่วนผสมและคุณค่าทางโภชนาการชัดเจน และปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเปลี่ยนอาหาร โดยเฉพาะน้องที่มีอาการทางเดินอาหาร

Deserve Holistic Grain Free Dog & Cat Food สำหรับสุนัขและแมวโตเต็มวัยทุกสายพันธุ์

🥩 Real Fresh Meat as 1st Ingredient ใช้เนื้อสดแท้เลาะกระดูกเป็นส่วนผสมอันดับ 1 ให้โปรตีนคุณภาพ และไม่มีส่วนผสมของผลพลอยได้จากสัตว์ (By-Product)
🦠 Pre & Probiotic Synergy มีส่วนผสมของพรีไบโอติกและโปรไบโอติก
🫐 Superfood Blend มีส่วนผสมของผักและผลไม้
✅ ไม่เติมเกลือ (No Added Salt)
✅ ไม่ใส่สารปรุงแต่งกลิ่นและสี
✅ สำหรับสุนัขและแมวโตเต็มวัยทุกสายพันธุ์
✅ คิดสูตรตามแนวทาง AAFCO และมีเลขทะเบียนอาหารสัตว์

อาหาร Deserve เป็นอาหารสำหรับมื้อประจำวัน ไม่ใช่ยา และใช้แทนการดูแลจากคุณหมอไม่ได้ หากน้องเป็น IBD หรือมีอาการทางเดินอาหาร ควรให้สัตวแพทย์เป็นผู้แนะนำอาหารที่เหมาะสมค่ะ

โรค IBD หรือโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังในสุนัขและแมว เป็นโรคที่ต้องอาศัยการดูแลระยะยาว ทั้งการดูแลจากคุณหมอและการจัดการโภชนาการที่เหมาะสม การเลือก อาหารเม็ดสุนัข, อาหารเม็ดแมว, อาหารเม็ดเกรดโฮลิสติก หรือ อาหารเม็ดจากเนื้อสดแท้ ที่สัตวแพทย์เห็นว่าเหมาะกับน้อง ร่วมกับการดูแลอย่างใกล้ชิดของสัตวแพทย์ จะช่วยให้น้องหมาและน้องแมวมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้

Deserve อาหารเม็ดสำหรับแมว
🍗 Grain Free Turkey
🐟 Fresh Salmon & Chicken 
🐠 Fresh Trout & Chicken 

Deserve อาหารเม็ดสำหรับสุนัข
🍗 Grain Free Turkey
🐟 Grain Free Salmon
🥩 Highland Beef & Turkey
สูตร Signature Blend
🥩 Grain Free Lamb
🐟 Atlantic White Fish

แหล่งอ้างอิง

• Washabau RJ, et al. WSAVA International Gastrointestinal Standardization Group. Endoscopic, biopsy, and histopathologic guidelines for the evaluation of gastrointestinal inflammation in companion animals. J Vet Intern Med 2010;24(1):10–26.
• Jergens AE, Heilmann RM. Canine chronic enteropathy—Current state-of-the-art and emerging concepts. Front Vet Sci 2022;9:923013.
• Chronic Enteropathies in Small Animals. Merck Veterinary Manual.

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจและคำแนะนำจากสัตวแพทย์ หากน้องมีอาการผิดปกติ ควรพาไปพบสัตวแพทย์ค่ะ

อ่านต่อ: สีอึน้องหมา บอกปัญหาสุขภาพ! · อาหารแมว/อาหารหมา ยี่ห้อไหนดี? 7 ข้อเช็กก่อนเลือก

🛒 สั่งซื้อสินค้า Deserve ได้ที่เว็บไซต์นี้ หรือทัก LINE @deserve.petcare

คำถามที่พบบ่อย

อ้างอิง: Merck Veterinary Manual, VCA Animal Hospitals